İstanbul’un Fatih ilçesinde, tarihi Fethiye Camii ile aynı kompleks içinde yer alan yapı, yüzyıllara yayılan geçmişi boyunca farklı işlevler üstlendi. Medrese olarak eğitim hayatına katılan bina, bir dönem yangın mağdurlarına barınak oldu; daha sonra yeniden öğrencilerle buluştu. Yapı bugün Fethiye İmam Hatip Ortaokulu olarak eğitim vermeyi sürdürüyor.
Geçmişi 16. yüzyıla dayanıyor
Günümüzde okulun bulunduğu yapının tarihi, Sultan II. Selim’in kızı ve Sokullu Mehmet Paşa’nın eşi İsmihan Sultan’ın 1573’te yaptırdığı İsmihan Sultan Medresesi’ne kadar uzanıyor. Aynı alanda 1590’da, III. Murat’ın sadrazamlarından Sinan Paşa tarafından kendi adını taşıyan bir medrese yaptırıldı.
Fethiye Medresesi olarak anılan bina, geçmişi Pammakaristos Kilisesi’ne dayanan Fethiye Camii’nin avlusunda bulunuyor. Söz konusu kilise, III. Murat’ın emriyle camiye çevrilmişti.
Bugünkü okul binasında eğitim ve öğretim faaliyetleri 1903’te medrese olarak başladı. Yapı, 1911-1915 yılları arasında Osmanlı Devleti’nin son dönem şeyhülislamlarından ve Evkaf Nezareti vekillerinden Musa Kazım Efendi’ye hürmeten yeniden yaptırıldı. Yeni binanın planı, önceki medresenin düzeniyle aynı şekilde hazırlandı.
II. Meşrutiyet döneminde medrese eğitimine ilişkin yapılan düzenlemelerin ardından kurum, dini ilimlerin yanında pozitif ilimleri de öğrenmek isteyen öğrencilere tahsis edildi.
Yangın mağdurlarına kapılarını açtı
Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun 3 Mart 1924’te kabul edilmesi ve medreselerin kapatılması üzerine binada öğrenim gören öğrenciler başka kurumlara nakledildi. Eğitim faaliyetlerinin sona ermesinin ardından tarihi yapı, “harikzede” olarak adlandırılan yangın mağdurlarının barınması için kullanılmaya başlandı.
Binanın yeniden eğitim kurumu haline gelmesinde, Çandarlı Kara Halil Numune Okulu’nun müdürlüğüne atanan Asım Özel’in girişimleri etkili oldu. Eski ve ahşap bir binada faaliyet gösteren okul için daha sağlam bir yer arayan Özel’in çalışmaları sonucunda Fethiye Medresesi boşaltıldı.
Tarihi yapıda okul kullanımına uygun çeşitli onarım ve değişiklikler gerçekleştirildi. Küçük odaları birbirinden ayıran duvarlar kaldırılarak eğitim için gerekli alanlar oluşturuldu. Çandarlı Kara Halil Numune Okulu 1924’te buraya taşındı ve bina yeniden öğrencileri ağırlamaya başladı.
Farklı okul adlarıyla eğitim sürdü
Tarihi binadaki eğitim faaliyetleri ilerleyen yıllarda farklı kurum adları altında devam etti. Bir dönem 6. İlkokul adıyla hizmet veren okul, 1948-1949 eğitim öğretim yılında “Fethiye İlkokulu” adını aldı.
Kurum, 1953’te Fethiye I. İlkokulu ve Fethiye II. İlkokulu adıyla iki ayrı okul halinde faaliyet göstermeye başladı. Fethiye II. İlkokulu 1959’da kapatıldı. Okulun adı 1995-1996 eğitim öğretim yılında “Fethiye İlköğretim Okulu” olarak değiştirildi. Yapı, 2012-2013 eğitim öğretim yılında ise Fethiye İmam Hatip Ortaokulu’na dönüştürüldü.
Böylece İsmihan Sultan’ın yaptırdığı tarihi yapıya dayanan eğitim mirası; medreseden ilkokula, ilköğretim okulundan imam hatip ortaokuluna uzanan uzun bir dönüşüm geçirdi.
Yaklaşık 500 öğrenci eğitim görüyor
Fethiye İmam Hatip Ortaokulu Müdürü Mehmet Ok, okulun Fethiye Camii ile birlikte tarihi bir kompleksin içinde bulunduğunu belirtti. Yaklaşık 500 öğrencinin öğrenim gördüğü okulda, 8 derslikte ikili eğitim yapılıyor. Ok, kendisinin de 2 yıldır okulda görev yaptığını aktardı.
Binanın geçmişten gelen mimari dokusunun korunduğunu ve bu atmosferin günlük okul yaşamında hissedildiğini anlatan Ok, "Özellikle kemerli pencerelerimiz, okulun genel görüntüsü, çatı altı sundurmalarıyla burada tarihi bir havayı teneffüs ediyoruz. Belki Fatih için sıradan olabilir. Burası tarihi bir bölge, insanları alışkın olabilir ama yine de böyle bir binada görev yapıyor olmak büyük bir ayrıcalık bizim için. Kıymeti bilinmesi gereken yapılardan biri." ifadelerini kullandı.
Tarihi dokunun korunmasına özen gösteriliyor
Okul yönetimi, binanın mimari özelliklerinin korunmasına önem veriyor. Tarihi yapının muhafazası için çalışmalar yürütüldüğünü vurgulayan Mehmet Ok, "Özenle korunması gerekiyor. Hem devletimiz hem Fatih Belediyesi binamızın korunması için elinden geleni gerçekten yapıyor. Kendilerine müteşekkiriz." dedi.
Yorumlar