Adalet Bakanı Akın Gürlek, İstanbul’da düzenlenen “Tıp ve Adalet Sempozyumu: Hekim ve Hâkim Perspektifinden Tıbbi Uygulamalar” programında sağlık çalışanlarının hukuki güvenceleri, tıbbi uygulamalardan doğan sorumluluklar ve sağlıkta şiddetle mücadele başlıklarında değerlendirmelerde bulundu.
Konuşmasına son günlerde İstanbul ve Sakarya başta olmak üzere etkili olan aşırı yağışlar nedeniyle yaşanan afetlere değinerek başlayan Gürlek, hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet, zarar görenlere geçmiş olsun dileklerini iletti. Yargı ve sağlık çalışanlarının afet dönemlerinde yürüttüğü çalışmaları takdir ettiğini belirten Bakan Gürlek, benzer afetlerin tekrar yaşanmamasını temenni etti.
Tıp ve hukukun insan hayatına doğrudan temas eden, insan onurunu ve temel hakları koruma sorumluluğu taşıyan iki alan olduğunu ifade eden Gürlek, sempozyumun ortak anlayışın geliştirilmesine ve uygulama birliğinin güçlendirilmesine katkı sunacağına inandığını söyledi.
Sağlık ve hukuk alanında reform vurgusu
Bakan Gürlek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde sağlık ve hukuk alanlarında önemli reformların hayata geçirildiğini belirtti. Fiziki altyapı ve insan kaynağının güçlendirilmesi konusunda ilerleme sağlandığını dile getiren Gürlek, sağlık ve adalet hizmetlerine erişimi kolaylaştıran çalışmaların sürdürüleceğini kaydetti.
Gürlek, “Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın güçlü liderliğinde, iktidarımız döneminde diğer alanlarda olduğu gibi sağlık ve hukuk alanlarında da birçok reforma imza attık. Gerek fiziki altyapıyı gerekse insan kaynağını güçlendirme konusunda önemli mesafeler kat ettik.” dedi.
Hasta hakları ile sağlık çalışanlarının hukuki güvencelerinin birlikte korunması gerektiğini vurgulayan Gürlek, iki alanın birbirini dışlayan değil, tamamlayan değerler olduğunu ifade etti. Kanuni Sultan Süleyman’ın sağlıkla ilgili dizelerine atıfta bulunan Bakan Gürlek, insan sağlığını ve hayatını önceleyen medeniyet anlayışının sürdürüldüğünü söyledi.
Mesleki Sorumluluk Kurulu düzenlemesi
Hekimlerin ve diğer sağlık çalışanlarının çoğu zaman güç şartlarda, yüksek sorumlulukla görev yaptığını belirten Gürlek, sağlık hizmeti sırasında hekimlerin, sağlık personelinin, hastaların ve hasta yakınlarının haklarının hukuk düzeni içinde güvence altına alınmasının zorunlu olduğunu dile getirdi.
Sağlık hizmetlerinden kaynaklanan iddialara ilişkin soruşturma usulünün de bu hassasiyet çerçevesinde ele alınması gerektiğini söyleyen Gürlek, 2022 yılında yapılan düzenlemeyle sağlık meslek mensuplarının tıbbi işlem ve uygulamalarından doğan ceza soruşturmalarında Mesleki Sorumluluk Kurulu üzerinden işleyen izin usulünün getirildiğini hatırlattı.
Gürlek, bu sürecin tıbbi uzmanlığın değerlendirmeye katkı sunmasını amaçlayan bir usul güvencesi olduğunu belirterek, yargı mercilerinin araştırma yetkisini ortadan kaldıran bir dokunulmazlık alanı oluşturmadığını söyledi. Her tıbbi müdahalenin beklenen sonucu vermemesinin hekimin kusurlu ya da suçlu olduğu anlamına gelmeyeceğini kaydetti.
Kamuda görev yapan sağlık meslek mensuplarına idarece ödenen tazminatların rücu edilmesini özel şartlara bağladıklarını aktaran Gürlek, bu düzenlemenin hekimlerin tıbbi kararlarını ağır tazminat endişesi yaşamadan verebilmesine katkı sağladığını ifade etti.
“Sağlıkta şiddet bizim kırmızı çizgimizdir”
Sağlık çalışanlarının asılsız ihbar ve ithamlar nedeniyle görevlerini yerine getiremez hale gelmelerine izin vermeyeceklerini vurgulayan Bakan Gürlek, sağlık hizmetinin güvenli bir ortamda sunulmasının temel önceliklerden biri olduğunu belirtti.
Gürlek, “Sağlık çalışanlarımızın mesleki sorumluluklarının adil biçimde değerlendirilmesi kadar görevleri de şiddetten uzak ve güvenli bir ortamda yerine getirilmeleri de temel önceliğimizdir. Sağlık çalışanlarımıza yöneltilen şiddet yalnızca bir bireye değil, sağlık hizmetinin bütününe ve toplumun vicdanına yöneltilmiş bir saldırıdır. Vatandaşımızın sağlık hizmetine güven içinde erişimi de zedelenmektedir. Sağlık çalışanlarımıza yönelen şiddet bizim kırmızı çizgimizdir. Sağlık çalışanlarımızın can güvenliğini korumak, kamu hizmetinin sürekliliğini korumaktır. Bu nedenle sağlık çalışanlarımızın hem mesleki hem de hukuki güvencelerini aynı kararlılıkla gözetiyoruz. Hasta haklarını korurken sağlık çalışanlarımızı da haksız isnatlar karşısında yalnız bırakmıyoruz. Sağlık çalışanlarımızın mahremiyetini ve güvenliğini koruyoruz.” dedi.
Sağlıkta şiddete karşı yaptırımların güçlendirildiğini hatırlatan Gürlek, 2020 yılında yapılan düzenlemeyle kamu ve özel sağlık kuruluşlarında çalışan sağlık personeline görevleri nedeniyle yönelen kasten yaralama, tehdit, hakaret ve görevi yaptırmamak için direnme suçlarında cezaların yarı oranında artırıldığını belirtti.
Bu suçlardan verilen hapis cezalarının ertelenmesini engelleyen özel bir hüküm getirildiğini aktaran Gürlek, sağlık hizmetlerinden yararlanılmasının engellenmesine yönelik cezai korumanın da güçlendirildiğini söyledi. Özel sağlık kuruluşlarında çalışanların, görevleriyle bağlantılı olarak kendilerine karşı işlenen suçlarda kamu görevlisi sayılmasının sağlandığını kaydetti.
Gürlek ayrıca 2022 yılında, sağlık çalışanlarına görevleri sırasında veya görevleri nedeniyle yönelen kasten yaralama suçunun, Ceza Muhakemesi Kanunu’nda tutuklama nedeninin var sayılabildiği suçlar arasına alındığını hatırlattı.
Sivil toplum kuruluşlarına eleştiri
Sağlık çalışanlarının gerçek ihtiyaçlarına somut çözümler üretmeyi esas aldıklarını ifade eden Bakan Gürlek, bazı sivil toplum kuruluşlarına yönelik eleştirilerde bulundu.
“Sağlık çalışanlarımızın haklarını savunduğunu iddia eden ancak sağlık alanındaki sorunlardan çok siyasi ve ideolojik gündemlerle meşgul olan, adil yargılama süreçlerini hedef alan açıklamalar yapmayı meziyet sayan sözde sivil toplum örgütleri bulunmaktadır. Bu ve benzeri yapıların siyasallaşmış niyetlerini çok iyi biliyor ve onları asla ciddiye almıyoruz.”
Gürlek, sağlık çalışanlarının emeğine sahip çıkmayı sürdüreceklerini ve milletin beklediği hizmetleri kararlılıkla yerine getireceklerini söyledi.
Sağlık turizminde denetim ve iş birliği mesajı
Türkiye’nin sağlık turizminde hızlı bir gelişme kaydettiğini belirten Gürlek, bu süreçte yaşanabilecek sorunların giderilmesi için Sağlık Bakanlığına her türlü desteği vermeye hazır olduklarını ifade etti.
Kamuoyunda “merdiven altı” olarak nitelendirilen yerlerde yapılan bazı cerrahi müdahalelerin hak kayıplarına yol açabildiğine dikkat çeken Gürlek, “Kamuoyunda ‘merdiven altı’ olarak tabir edilen yerlerde gerçekleştirilen bazı cerrahi müdahaleler sonucunda ortaya çıkan hak kayıpları bakımından da Cumhuriyet başsavcılıklarımıza iletilen şikayetlerde en temel sorunların belirlenmesi ve önleyici tedbirlerin geliştirilmesi için her türlü desteği sunmaya hazırız.” dedi.
Kalıcı çözümler için yargı mensupları, sağlık çalışanları, akademisyenler ve ilgili kurumlar arasında görüş alışverişinin önem taşıdığını vurguladı.
Adalet ve sağlık hizmetlerine erişim vurgusu
Adli Tıp Kurumu Başkanlığı, ceza infaz kurumları ve Bakanlığın farklı birimlerinde çok sayıda hekim ve sağlık çalışanının görev yaptığını belirten Gürlek, sağlık ve adalet alanındaki kurumlar arasında iş birliğini güçlendirmeyi hedeflediklerini söyledi.
Bakan Gürlek, “Bütün kurumlarımızın ortak sorumluluğu, vatandaşlarımızın huzur ve güven içinde yaşayacağı adil şartlar oluşturmak, bireyin ve toplumun sağlığını korumaktır. Vatandaşımızın sağlık hizmetlerine ve adalete erişimi aynı hassasiyetle gözetmemiz gereken iki temel önceliğimizdir. Türkiye Yüzyılı yolculuğunda omuzlarımızda taşıdığımız Adaletin Yüzyılı emanetine ait olduğu zirveye taşımaya son derece kararlıyız.” diye konuştu.
Tıp ve Adalet Sempozyumu, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun ev sahipliğinde gerçekleştirildi. Programa Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, Yargıtay Başkanı Ömer Kerkez, Danıştay Başkanı Zeki Yiğit ile yargı ve sağlık alanından temsilciler, doktorlar ve yargı mensupları katıldı.
Yorumlar