Basın İlan Kurumu (BİK) Genel Müdürü Abdulkadir Çay, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi ev sahipliğinde düzenlenen programda öğrencilerle bir araya geldi. “Dijital Dönüşüm ve Dezenformasyonla Mücadele” başlıklı sunum yapan Çay, iletişim fakültesi öğrencilerine gazeteciliğin dijital çağdaki sorumlulukları, yapay zekânın haber üretimine etkisi ve doğru bilgiye ulaşmanın önemi hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Genç iletişimcilerle düzenli olarak buluştuklarını belirten Abdulkadir Çay, bu toplantıların hem Basın İlan Kurumu hem de basın sektörü açısından önemli olduğunu ifade etti. Çay, Türkiye’de ilancılık tarihinden başlayarak Basın İlan Kurumunun kuruluş sürecini ve Türk basınına yönelik desteklerini anlattı.
Basına 9 ayda 6 milyar liralık kaynak
Sunumunda Basın İlan Kurumunun basın sektörüne sağladığı mali katkılara da yer veren Çay, Eylül 2026 itibarıyla 2.359 süreli yayına dağıtılan resmi ilan ve reklam bedelinin 6 milyar Türk lirasına ulaştığını açıkladı.
Çay, basın çalışanlarına verilen borç para, gazetelere sağlanan krediler, basın derneklerine ve azınlık gazetelerine yapılan yardımların toplamının ise 175 milyon Türk lirasına ulaştığını söyledi. Bu rakamların, Basın İlan Kurumunun Türk basını açısından üstlendiği destekleyici rolü ortaya koyduğunu belirten Çay, Kurumun sektörün en büyük destekçilerinden biri olduğunu aktardı.
Dezenformasyon küresel riskler arasında
“Dijital Dönüşüm ve Dezenformasyonla Mücadele” başlıklı sunumunda bilgi ekosistemindeki bozulmanın farklı biçimlerine değinen Abdulkadir Çay, mezenformasyon, malenformasyon ve dezenformasyon kavramlarını örnek vakalar üzerinden açıkladı.
Küresel raporlarda dezenformasyonun son yıllarda dünyanın karşı karşıya kaldığı en şiddetli riskler arasında gösterildiğini belirten Çay, habere duyulan küresel güvenin gerilediğine dikkat çekti. Toplumlarda haberden uzaklaşma eğiliminin görüldüğünü ifade eden Çay, güvenilir bilgiye erişimin gazetecilik açısından giderek daha kritik hâle geldiğini vurguladı.
Çay, bu tablo karşısında gazeteciliğin nasıl yürütüleceği sorusunun önem kazandığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Habere güvenin azaldığı bu dezenformasyon çağında gazetecilik nasıl yapılacak? İşte sorulması gereken ve cevabı ivedilikle bulunması gereken soru budur. Her tehdit ve kriz ortamı aslında kendi içinde fırsatları da barındırır. Bu ortam güvenilir haber kaynaklarına olan talebi artırabilir. Dezenformasyonun tırmandığı bugünlerde, geleneksel medya bu fırsatı nasıl ve ne ölçüde kullanacak?”
Yapay zekâ ve deepfake uyarısı
Sunumun önemli başlıklarından biri de yapay zekâ teknolojilerinin habercilik ve kamuoyu üzerindeki etkileri oldu. Çay, yapay zekânın insan davranışlarını yönlendirmek, sahte ses ve görüntüler üretmek ve kamuoyunu yanıltmak amacıyla giderek daha fazla kullanıldığını belirtti.
Deepfake olarak nitelendirilen sahte ses ve görüntülerin yanı sıra küresel dijital mecralarda ve algoritmalarda uygulanan çifte standartlara da değinen Çay, organize enformasyon savaşlarının oluşturduğu riskleri anlattı. Bu ortamda gazeteciliğin, doğrulanmış bilgiye ulaşma ve kamuoyunu doğru bilgilendirme görevini koruması gerektiğini ifade etti.
Çay, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Hakikat ile söylenti, gerçekle algı arasındaki sınırın giderek belirsiz hâle geldiği bir medya düzeninde gazetecilik, toplum için adeta pusula işlevi görür” sözlerini hatırlattı. Ardından iletişim fakültesi öğrencilerine doğrulama sorumluluğunun önemini şu sözlerle aktardı:
“Teyit edemediğiniz haber gerçek değildir. Gazetecilik mesleği, yapay zekâ ve dijital manipülasyon çağında doğrulama sorumluluğundan asla taviz veremez. Doğruluk, güvenilirlik ve ilkeli yayıncılık; geleneksel ve dijital medyanın en büyük güvencesi olmaya devam edecektir.”
Dezenformasyonla mücadele mekanizmaları anlatıldı
Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Abdulkadir Çay, yanlış ve yanıltıcı bilgiyle mücadelede kurumsal mekanizmaların önemine de işaret etti. Çay, İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM) ile Anadolu Ajansı Teyit Hattı gibi yapıların dezenformasyonla mücadelede kritik görevler üstlendiğini söyledi.
Çay, sunumunun ardından öğrencilerin sorularını yanıtladı. Program, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Betül Önay Doğan’ın günün anısına Abdulkadir Çay’a plaket takdim etmesiyle devam etti. Etkinlik, hatıra fotoğrafı çekiminin ardından sona erdi.
Yorumlar