Kanada’dan Türkiye’ye başbakan düzeyinde gerçekleştirilen ilk ziyaret kapsamında Ankara’da önemli temaslar yapıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kanada Başbakanı Mark Carney’i Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde resmi törenle karşıladı. Törenin ardından iki lider baş başa ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi.
Görüşmelerin ardından Türkiye ile Kanada arasında üç anlaşma imzalandı. Erdoğan ve Carney, daha sonra ortak basın toplantısı düzenleyerek iki ülke ilişkilerinde yeni bir dönemin başladığını duyurdu.
İlişkiler stratejik ortaklık seviyesine çıkarılıyor
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kanada Başbakanı Carney ile yapılan görüşmelerde iki ülkenin geleceği açısından tarihi bir adım atıldığını belirtti. Türkiye ve Kanada arasındaki ilişkilerin stratejik ortaklık düzeyine yükseltileceğini açıklayan Erdoğan, enerji, ticaret ve savunma sanayisi başta olmak üzere çeşitli alanlarda yeni projelerin hayata geçirileceğini söyledi.
Erdoğan, görüşmelere ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Kanada Başbakanı Carney’i ağırlamaktan büyük memnuniyet duyuyorum. Görüşmelerimizde ikili ilişkilerimizi etraflıca değerlendirdik.
Kanada ile stratejik ortaklık kararımızla önümüzdeki dönemde enerji, ticaret, savunma sanayii gibi birçok alanda iş birliği yapacağız. Bu alanlarda yeni projeleri hayata geçirmeyi hedefliyoruz.
Kanada ile savunma alanında mutabakat zaptına imza attık.
Doğrudan uçuş sayısını iki katına çıkaracağız.
Öncelikle ticaret ve yatırımların artırılmasını teminen Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerine yıl sonundan önce başlanmasını kararlaştırdık. 3 milyar dolarda seyreden ticaret hacmimizi ilk olarak 5 milyara, akabinde de 10 milyar dolara çıkarmayı hedefliyoruz.
Ukrayna ve Körfez’de diplomatik yöntemlerin barışa giden yolu açması konusunda aynı görüşteyiz. Gazze’de Kanada’nın istilacı yerleşimlere yönelik yaptırım adımlarını, İsrail hükümetinin ihlallerinin caydırılması noktasında isabetli görüyoruz
Carney ile ilişkilerimizin geleceğine yönelik tarihi bir adım attık. Kanada ile ilişkilerimizi stratejik ortaklığa yükseltiyoruz. İlişkilerimizi stratejik ortaklık düzeyine çıkarmamız, kağıt üzerinde kalacak sembolik bir adım olmayacaktır.
Uzun yıllara sari Türkiye-Kanada kopukluğunu bugün gidermiş olduk. Şimdi Türkiye ve Kanada arasında yeni bir dönemi başlatıyoruz”
Carney: Türkiye çok istisnai bir ortak
Kanada Başbakanı Mark Carney de Türkiye’nin ülkesi açısından çok istisnai bir ortak olduğunu söyledi. Kanada’nın güvenilir ortaklarla daha derin ilişkiler kurmak istediğini belirten Carney, güvenlik iş birliğinin de kapsamının genişlediğini ifade etti.
Carney, “Türkiye, NATO’nun en büyük ikinci silahlı kuvvetlerine ve en yenilikçi hızla gelişen savunma sanayilerinden birine sahip. Türkiye dünyanın farklı bölgelerinde çetrefilli çatışmaların çözümünde çok önemli bir rol oynuyor” diye konuştu.
Kanada Başbakanı, Türkiye ile kurulan ortaklığın gelecek nesiller boyunca gelişerek sürmesini beklediklerini vurguladı.
Külliye’de resmi tören düzenlendi
Carney’in makam aracını Cumhurbaşkanlığı Külliyesi önündeki caddede karşılayan süvariler, araca protokol kapısına kadar eşlik etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kanada Başbakanı’nı Külliye’nin ana giriş kapısında karşıladı.
İki liderin tören alanındaki yerlerini almasının ardından bando, Türkiye ve Kanada’nın milli marşlarını çaldı. Törende tarihteki 16 Türk devletini temsil eden bayraklar ve askerler yer aldı, 21 pare top atışı yapıldı.
Carney, Muhafız Alayı Tören Kıtası’nı “Merhaba asker” diyerek selamladı. Erdoğan ve Carney daha sonra heyetlerini birbirlerine takdim etti. İki lider, Türk ve Kanada bayrakları önünde basın mensuplarına poz verdi.
Törende Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, MİT Başkanı İbrahim Kalın, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç, Türkiye’nin Ottava Büyükelçisi Can Dizdar ve Ankara Valisi Yakup Canbolat da hazır bulundu.
Temaslarda siyasi ve diplomatik başlıkların yanı sıra ticaret, savunma sanayisi, enerji ve karşılıklı yatırımların ele alınması hedeflendi. Carney ve beraberindeki heyetin Türk iş dünyası temsilcileriyle görüşmesi, havacılık, ileri teknolojiler ve kritik minerallerdeki fırsatların değerlendirilmesi bekleniyor.
STA müzakereleri yıl sonundan önce başlayacak
Türkiye ile Kanada arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerinin, yıl sonundan önce başlatılması kararlaştırıldı. İki ülke arasındaki temaslar, NATO’nun temmuz ayında gerçekleştirilen Ankara Zirvesi’nin ardından hız kazanmıştı.
Zirve kapsamında yapılan görüşmelerin ardından STA müzakerelerinin başlatılmasına ilişkin ortak bildiri yayımlandı. Teknik ekipler, o tarihten bu yana anlaşmanın kapsamı ve hedeflerini belirlemek üzere çalışmalarını sürdürdü.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Kanada Uluslararası Ticaret Bakanı Maninder Sidhu da iki ülke arasındaki ekonomik ortaklığı geliştirmek amacıyla haziranda bir görüşme gerçekleştirdi. Bu görüşmede enerji sektörü, iş birliğinin artırılması açısından “umut vadeden bir alan” olarak değerlendirilirken nükleer enerji alanındaki olası iş birliği de gündeme geldi.
Ticaret hacmi için 10 milyar dolarlık hedef
Türkiye’nin geçen yıl Kanada’ya ihracatı 1 milyar 577 milyon 350 bin dolar, Kanada’dan ithalatı ise 1 milyar 162 milyon 825 bin dolar oldu. Böylece iki ülke arasındaki dış ticaret hacmi 2 milyar 740 milyon 175 bin dolara ulaştı.
2025’te ihracat kalemlerinde 158 milyon 781 bin dolarla kazanlar, makineler, mekanik cihazlar ve aletler ilk sırada yer aldı. Bu ürün grubunu 104 milyon 436 bin dolarla demir ve çelik, 97 milyon 46 bin dolarla demir veya çelikten eşyalar izledi.
Bu yılın 8 aylık döneminde Türkiye’nin Kanada’ya ihracatı 1 milyar 23 milyon 98 bin dolar, ithalatı 954 milyon 812 bin dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret hacmi böylece 2 milyar dolara yaklaştı. Ocak-ağustos döneminde ihracatta ilk sırayı 96 milyon 62 bin dolarla kazanlar, makineler, mekanik cihazlar ve aletler aldı. Ardından 73 milyon 841 bin dolarla alüminyum ve alüminyumdan eşya, 49 milyon 520 bin dolarla yenilen meyveler ve sert kabuklu meyveler geldi.
STA’nın imzalanmasıyla yeni iş birliklerinin devreye girmesi ve ticaret hacminin kısa vadede 7-8 milyar dolar seviyesine, ilerleyen dönemde ise 10 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor.
Kanada’dan Türkiye’ye 8 ayda 209 bin 176 turist geldi
Kanada’dan Türkiye’ye gelen ziyaretçi sayısı 2025’te bir önceki yıla göre yüzde 6,1 artarak 321 bin 271’e yükseldi. Bu sayı 2024’te 302 bin 728 olarak kaydedilmişti.
Bu yılın ocak-ağustos döneminde Kanada’dan Türkiye’ye gelen turist sayısı ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,9 artışla 209 bin 176 oldu.
Kanada İstatistik Kurumu verilerine göre, 2025 itibarıyla Kanada’nın Türkiye’deki doğrudan yatırım stoku 3,3 milyar Kanada doları seviyesinde bulunuyor. Türkiye’nin Kanada’daki doğrudan yatırım stoku ise 233 milyon Kanada doları olarak kayıtlara geçti.
Yorumlar