Hatay’ın Reyhanlı ilçesine yaklaşık 30 kilometre uzaklıkta bulunan Karacanlık Mahallesi, sakinlerinin ortak soyadıyla dikkat çekiyor. Mahallede yaşayan yaklaşık 200 kişinin tamamına yakını Öztoprak soyadını taşıyor. Aynı soyadının yanı sıra benzer isimlerin de kullanılması, mahallede yaşayanların birbirini ikinci adları ve baba adlarıyla ayırt etmesine neden oluyor.
Karacanlık Mahallesi’nde imam ve öğretmen başta olmak üzere bazı kamu görevlileri dışında, merkezdeki 17 sokakta ikamet edenlerin tamamının Öztoprak soyadını taşıdığı belirtiliyor. Mahalleye ilk kez gelenler için dikkat çekici olan bu durum, uzun yıllardır burada yaşayanlar açısından ise günlük hayatın bir parçası.
Mahalle sakinleri, isim benzerliklerinden kaynaklanan karışıklıkları önlemek için çocuklarına iki isim vermeyi tercih ediyor. Ahmet Mustafa, Mehmet Mustafa, Efnan ve Arya gibi isimlerin kullanıldığı mahallede, resmi işlemlerdeki karışıklıkların önemli ölçüde Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının kullanılmaya başlanmasıyla azaldığı ifade ediliyor.
Mahallenin adı karacan ağaçlarından geliyor
Karacanlık Mahallesi Muhtarı Ali Öztoprak, mahallede iki dededen gelen ailelerin yaşadığını söyledi. Mahallenin adının da geçmişte bölgede çok sayıda bulunan karacan ağaçlarından geldiğini belirten Öztoprak, isim karışıklıklarının çözümü için ikinci isimlerin kullanıldığını anlattı.
“Bazen isim karışıkları yaşanıyor, buna çözüm olarak çocuklarımıza ikinci isim vermek zorunda kalıyoruz”
Karacan ağaçlarından ismini alan Karacanlık Mahallesi’nde herkesin soyadının ‘Öztoprak’ olduğunu ifade eden muhtar Ali Öztoprak, “Karacanlık Mahallemiz, 1950’li yıllardan bugüne kadar ikamet ettiğimiz mahallemiz, köyümüzdür. Burada iki dededen gelen ve Öztoprak soyadını taşıyan aileler yaşıyor. Mahallemizin adı da geçmişte burada çok sayıda bulunan karacan ağaçlarından geliyor. Bu ağaçlardan dolayı Karacanlık adıyla anılan bir mahallemiz var. Bazen isim karışıkları yaşanıyor. Buna çözüm olarak çocuklarımıza ikinci isim vermek zorunda kalıyoruz. Ahmet Mustafa, Mehmet Mustafa, Efnan, Arya gibi isimler kullanıyoruz. Daha önce burada yerleşim vardı. Mahallemizde yaşayanların bir kısmı akrabalarımızdı. Depremden sonra Reyhanlı, Antakya ve Kırıkhan gibi ilçelere göç ettiler. Daha önce burada yaklaşık 150 haneye yakın bir yerleşim vardı. Depremin verdiği tahribattan sonra mahallemizde ciddi bir küçülme yaşandı. Kimlik meselesi bizim yaşımıza kadar bir sorundu. Bizim yaşıtımızdan sonra bu sorun azalmaya başladı. Ancak daha önce burada bu sıkıntı çok yaşandı, çok görüldü. Mahallemizde cami imamımız ve okul müdürümüz dışında, Karacanlık merkezdeki 17 sokakta ikamet edenlerin tamamı Öztoprak soyadını taşıyor” dedi.
Deprem öncesinde yaklaşık 150 hanenin bulunduğu mahallede, 6 Şubat depremlerinin ardından nüfus azaldı. Muhtar Ali Öztoprak, deprem sonrası mahalle sakinlerinin bir bölümünün Reyhanlı, Antakya ve Kırıkhan gibi ilçelere göç ettiğini belirtti. Bu göçle birlikte Karacanlık’ta ciddi bir küçülme yaşandığı ifade edildi.
Aynı soyadı fatura karışıklığına da yol açıyor
Mahalledeki soyadı ortaklığı, resmi işlemlerde olduğu kadar günlük yaşamda da zaman zaman karışıklıklara neden oluyor. Aynı isim ve soyadı taşıyan kişilerin faturaları birbirine karışabiliyor. Bazı mahalle sakinleri, ödeme sırasında faturanın kime ait olduğunu kontrol etmeden işlem yaptıklarında başka bir akrabanın borcunu ödeyebiliyor.
“Bazen başkasının faturasını ben ödüyorum, bazen de benim faturamı başkası ödüyor”
Herkesin soyadının ‘Öztoprak’ olmasıyla bazen akrabaların faturalarını ödediklerini söyleyen Ahmet Öztoprak, “Burası Karacanlık Mahallesi’nin merkezi. Aşağı yukarı 180-185 kişilik bir nüfusa sahibiz. İki dededen geliyoruz; biri Hasan, diğeri Tahir. Bu iki dededen gelen ailelerin tamamı Öztoprak soyadını taşıyor. Şimdiye kadar aramızda başka bir soyadı olmadı. İsim benzerliklerinden dolayı tabii ki karışıklıklar yaşanıyor. Bazen başkasının faturasını ben ödüyorum, bazen de benim faturamı başkası ödüyor. Kendi aramızda anlaşıp sonradan hesaplaşıyoruz. Örneğin, Ahmet Öztoprak isminde başka biri oluyor. Fatura bana geliyor, ben de T.C. kimlik numarasına bakmadan gidip ödüyorum. O da aynı şekilde benim faturamı ödeyebiliyor. Daha sonra faturalar karşılaştırıldığında kimin ne kadar ödeme yaptığı ortaya çıkıyor. E-Devlet üzerinden kontrol ediyorum; bakıyorum, fazla ödeme yapmışım ya da benim faturam daha düşük çıkmış. Sonra birbirimizle karşılaştırıp kimin faturasını ödediğimizi anlıyoruz. Bazen amcamın çocuğunun faturası çıkıyor, bizimki çıkmıyor. Bizde Ahmet Halit oğlu, Yakup Halit oğlu, Ali Ömer oğlu, Mehmet Hasan oğlu gibi farklı isimlendirmeler kullanılıyor. Lakap yerine daha çok kişinin babasının adıyla anılması söz konusu. Arapça isimlendirmeler de kullanılıyor. Örneğin Ahmet Alkali, Yakup Alkali gibi isimlerle birbirimizi ayırt ediyoruz. Bazen biri gelip belli bir kişiyi soruyor. Biz de o kişinin bizim mahallemizde yaşamadığını söylüyoruz. Çünkü aynı soyadı taşıyanlar başka mahallelerde de bulunabiliyor. Burası ise tamamen Öztoprak ailesinden oluşan bir mahalle” ifadelerini kullandı.
Karacanlık’ta kişileri ayırt etmek için yalnızca ikinci isimler değil, baba adları da kullanılıyor. Ahmet Halit oğlu, Yakup Halit oğlu, Ali Ömer oğlu ve Mehmet Hasan oğlu gibi ifadeler, mahalle sakinlerinin birbirini tanımlamasında öne çıkıyor. Lakap kullanımından çok baba adıyla anılmanın tercih edildiği mahallede, Arapça isimlendirmeler de kullanılıyor.
Mahalle sakinleri, benzer ad ve soyadına sahip kişiler arasındaki ayrımı günlük ilişkiler içinde bu yöntemlerle yapıyor. Fatura karışıklığı yaşandığında ise ödemeler karşılaştırılıyor ve kime ait olduğu sonradan belirleniyor. E-Devlet üzerinden yapılan kontroller de bu karışıklıkların giderilmesine yardımcı oluyor.
Yorumlar