Rusya-Ukrayna savaşı yeni bir çip krizinin habercisi

Otomobilden tüketici elektroniğine kadar birçok sektörde yaşanan çip tedarik sorunları, üretimlerin aksamasına neden oluyor.

Birçok çip üreticisi, bu sorunu çözmek için dev yatırımlar yapacağını duyursa da sektör temsilcilerinden endişe verici açıklamalar gelmeye devam ediyor.

Rusya ve Ukrayna arasındaki savaş, iki ülkenin birçok ham maddede önemli üretici olması sebebiyle küresel tedarik zincirini tehdit etmeye başladı.

NEON VE PALADYUM TEDARİK SORUNLARI VAR

Neon gazının yaklaşık yüzde 90’ı Ukrayna’da üretiliyor, paladyumun da yüzde 40’a yakın bir bölümü Rusya’da bulunuyor. Bu maddelerin arzında yaşanacak sıkıntının küresel ekonomiyi olumsuz etkilemesinden endişe ediliyor.

Her iki madde; endüstriyel üretimin önemli noktalarında devreye giriyor. Başlıca kullanım alanları ise yarı iletken çip üretimi.

Çelik üretiminin yan ürünü olarak elde edilen neon gazı, sadece bazı eski ve büyük demir çelik fabrikalarında üretilebiliyor.

Neon gazı, çip üretimindeki silikon tabaka üzerine yansıtılan lazer ışıklarını beslemekte kullanılırken, paladyum, çip üretiminin son evrelerinde devreye giriyor.

Ukrayna’nın neon gazı arzı devam eden savaşla birlikte sıkıntılı bir döneme girerken, dünya genelinde Rusya’ya uygulanan yaptırımların paladyumda arz açığına sebep olma ihtimali bulunuyor.

Analistler, Ukrayna’da neon gazı üreten bazı büyük şirketlerin üretimi durdurmak zorunda kaldığını belirterek, yeniden üretimin başlangıç tarihinin bilinmediğini söylüyor.

BİRÇOK ÜRÜN ETKİLENİYOR

Değişen teknolojiyle birlikte üretilen ürünlerde yarı iletken çiplerin yoğun şekilde kullanıldığını belirten analistler, yarı iletken çiplerin tedarik arzındaki aksamaların cep telefonlarından kameralara, elektrikli arabalardan beyaz eşyaya kadar birçok ürünün imalatını olumsuz etkileyebileceğini söylüyor.

Koronavirüs salgınında tedarik zincirinde yaşanan kırılmalar sonrası üreticilerin stoklama anlayışında önemli değişiklikler meydana geldiğini ifade eden analistler, neon gazı ve paladyum stoklarının şimdilik yeterli düzeyde olduğunu, ancak savaşın 6 aydan fazla uzaması halinde tedarik zincirinde önemli kırılmalar yaşanabileceğinin altını çiziyor.